40 Zoaterdag, 31 augustus 2013 - "Het bint allemoale hampels ... !"

> Categorie: KONINKRIJK KONKELFOES 3 Gepubliceerd: dinsdag 03 september 2013

 

Op disse märn gun ik mien de tied weer ens te luusteren nöör “Hemmeltied”, het prachtige radioprogramma, meestens met Härm Diekstra en Henny Kuijer in de leidende rollen. Het is een dialectprogramma wöör a’k een boel van leren kan oaver mien taal, het Neder-Saksisch en wöörbie ik in gedachten heel ieverig notere welke biezundere dinger der op taalgebieed an de order komt. Soms rake ik oaver diee zaken an het peinzen en dan ontgoat mien vake hele stukken van het programma.

Tegen tienen maak ik ‘senseo’ klöör veur Ali en mien en as de tjoen van “Hemmeltied” klinkt, zitte wiej der helemoale klöör veur: Luusteren wat of het wördt! De uutzending vindt plaatse vanuut de studio in Assen, want ’s zeumers goat de luu nieet op locatie en Härm deelt dat oke mee: “Disse uutzending is de laatsten vanuut de studio, de volgende wèke bunt we weer op locatie en wel in …”. Het ontgeet mien wöör.

Het programma is heel sprankelend van tone en is enkeld al ofwisselend deur het verschil in stemmen van Henny en Härm. Dat dwingt al töt luusteren. En toch ontgeet ter mien disse märn een boel, want … ik worde te vrog an het denken ezet. Der is in de uutzending namelijk een verteller, een verhalenverteller in de ‘Drentse Toal’. En zien name heur ik en diee bi’k oke metene weer kwiet. En dat kump deurda’k heure wöörof dat verhaal oaver geet: een hampel. En Härm löt deurschemeren dat e feitelijk nieet weet wat of een ‘hampel’ precies is. Noa wat hen en weer proaten bint ze, de verteller en Härm, het teroaver ens dat het een ‘sukkel’ is, ‘onhandige vent’, een ‘sufferd’. En dan raak ik de droad kwiet. Ik heure nauwelijks nog het verhaal, Want ik hebbe dalijk mien ‘Middelnederlandse Woordenbook’ epakt, umdat ik wete dat ‘hampelen’ döör insteet. Ik vinde het op pagina 236 in de rechter kolomme: ‘kibbelen’, ‘twisten’. Ik ziee döörboaven nog stoan ‘Hampelaer’, ‘hampler’, ‘Twistzoeker’. Der steet nog bie dat het Oostmiddelnederlands is. Dat vertaal ik möör met Middelnederduits of Middelnedersaksisch. Ik hebbe de neiging 0592-3311888 te bellen, um mien bevindingen deur te geven, möör ik bedwinge mien, en dat is möör goed oke, want … inens schut mien een Duuts versken te binnen: ‘Hampelmann’. Ik begin het hoaste härdop te zingen op diee bekende staccato-achtige wieze. In mien hele olde Duutse woordenbook zeuk ik het op. Een ‘Hampelmann’ blik een ‘hansworst’ te wèèn, een ‘ledepop’, zon slappe slungel met van diee bungelende lösse ledemoaten  en zoo, diee slingerend an het lief zit.

Ik denke an de ‘Hampelmann’ in de Duutse sporthallen. Ik ziee de ‘kieper’, ‘Torwart’, deur de kool dukelen, ballen uut het net grabbelen, spagaten maken, springen van de ene hook nöör de ander, en ik heure de stemmen van het publiek: “Hampelmann, Hampelman!!”

Ik hebbe nooit eweten of het een spotname is of een troetelnèèmken, möör de name gef in ieder geval goed weer wat een ‘hansworst’ is. En as ik al diee woorden ‘hampelen’, ‘hampeler’, ‘hampel’, ‘Hampelmann’ combinere, ontsteet ter bie mien een mooi beeld wat tegenwoordig een ampel is.

Dan schrik ik op. Ik hebbe weer ens een keertjen het hele verhaal emist, deur of te dwalen in … joa, wöörin feitelijk!? Ik hebbe weer een eigen verhaal klöör, möör ik hebbe de Drentse verteller tekort edoan. Opbellen durf ik nieet meer, want Härm zal zeker vroagen hoe o’k het verhaal evonden hebbe! En ik zette mien möör weer te luusteren. Möör ‘hampel’ raak ik nieet kwiet. In mien gedachten wil ik de geschiedenis van het woord ontrafelen, möör ik komme nieet verre. Ik blieve stèken bie de dubbelvormén ‘hompelen’, ‘humpelen’. Dat blik ‘stumperen’ of ‘knoojen’ te bedujen. En dan is mien toch een boel dudelijk!

Dan heur ik het radioniejs van het hele uur: de wereldleiders wilt de Syrische leider te lief: “Het bint allemoale hampels…!” zeg ik luud. Ali kik mien nieet begriepend an.     

 

Wij gebruiken één cookie, die essentieel is voor het functioneren van deze website. Lees meer: Privacy & cookies.

  Ik accepteer deze cookie.
EU Cookie Directive plugin by www.channeldigital.co.uk