GDD L Sterke Werkwoorden - Klasse VII - IE(I)-Ablaut - (redupicerende werkw.)

> Categorie: Grammatica Deventer dialect (GDD) Gepubliceerd: maandag 01 maart 2010

Klasse VII: IE(I)-Ablaut in de Verleden Tied Duratief. Der heurt een heleboel werkwoorden bie diee in het Gotisch bekend bint as reduplicerende werkwoorden.

Een veurbeeld: heten. In het Gotisch is dat haitan, uutsprèken as heijtan. Haita is in het Dèventers ik hete (Teg. Tied Dur.). In het Gotisch is de V.T.D. haihait , wat in het Dèventers ik hiet(e) (heetten) luudt. Dudelijk zichtböör is dat ter in het Gotisch verdubbeling van een deel van de stam wördt too-epast. Allewel hiet verolderd is in het Dèventers, teunt het wel dat heten in het Nedersaksisch bie de IE(I)-Klasse heurden.

Veurbeeld van Klasse VII  Sterke Werkwoorden is hier  sloapen

Tegenwoordige Tied Duratief: ik sloape -  iej sloapt (sloap iej) – hee slöp – beiden sloapt – wiej sloapt (sloape(n) wiej) – iej luu sloapt – zee sloapt.Verleden Tied Duratief: ik sliep(e) – iej sliepen (sliep iej) – hee sliep – beiden sliepen – wiej sliepen (sliepe(n) wiej) – iejluu sliepen – zee sliepen.

De vorm in het tweevold is gelieke an diee in het meervold.

Gotisch: slêpan – Dèventers: sloapen – Stam: sloap – Onbepoalde Wieze: sloapen – Onvoltooid Deelwoord: sloapend(e) – Voltooid Deelwoord: esloapen – As bievoeglijk naamwoord gebruukt: gesloapen – een uutgesloapen menneken.

In de volgende opsomming van een antal werkwoorden wordt de volende vormen egeven:

Onbep. Wies – stam – 2de pers. enk. t.t.d. – 3de pers. enk. t.t.d. – verl. tied enk. – verl. tied meerv. – volt deelw.

Sloapen –sloap – sloapt – slöp – sliep – sliepen – esloapen 

*Vallen – val – valt – völt – viel – vielen – evallen 

*Holden – hold – holdt – höldt – hield – hielden – eholden

**Vroagen – vroag – vroagt – vrög – vrieg – vriegen – evroagen

***Stoten – stoot – stoot – stöt – stiet – stieten – estoten

Helpen – help – helpt – hölp – hielp – hielpen – eholpen

Werpen – werp – werpt – wörp – wierp – wierpen – eworpen

Bederven – bederf – bederft – bedö(u)rf – bedierf – bedierven – bedorven

****Erven – erf – erft – ö(u)rf – ierf – ierven – e-orven

(be)Sterven – sterf – sterft – (be)störf – stierven – estorven

Goan – goa – goat – göt (git, geet, gut) – ging – gingen – egoan 

Loaten – loat – loat – löt – liet – lieten – eloaten

Bloazen – bloas – bloast – blös (blis) – blies – bliezen – ebloazen

Scheppen – schep – schept – schöp – schiep – schiepen – eschoapen

Lopen – loop – loopt – löp – liep – liepen – elopen 

Ropen – roop – roopt – röp – riep – riepen – eropen

Worden – word – wordt – wördt – wier – wieren – eworden

*****Hangen – hang – hangt – hängt – hing – hingen – ehangen

*****Vangen – vang – vangt – vangt – ving – vingen – evangen

*******Doon – doo – doot – du(ö)t - dee(j) – dejen – edoan 

NB Let op de ofwiekingen bie alle ge-****-de werkwoorden en goa noa in welke klassen zwakke en sterke werkwoorden ze thuus zollen kunnen heuren