GDD XLVI Sterke Werkwoorden - Klasse III - I, E - O-Ablaut

> Categorie: Grammatica Deventer dialect (GDD) Gepubliceerd: maandag 15 februari 2010

Klasse III: I, E - O-Ablaut:

Gotisch: bindan – Dèventers: binden – Onbepoalde Wieze: binden – Onvotooid Deelwoord: bindend(e) – Voltooid Deelwoord: ebonden – As bievoeglijk naamwoord gebruukt: gebonden – een gebonden book.

Tegenwoordige Tied Duratief : ik binde – iej bindt (bind iej) – hee bindt – beiden bindt – wiej bindt (binde(n) wiej) – iejluu bindt – zeeluu bindt.

Verleden Tied Duratief: ik bond(e) – iej bonden – hee bond – beiden bonden – wiej bonden (bonde(n) wiej) – iejluu bonden – zeeluu bonden.

De vorm in het tweevold is gelieke an diee in het meervold. In de volgende veurbeelden wordt de vormen egeven van: Onbep. wies – stam – 2de en 3de persoon enkelvold teg. tied – verl. tied enk. – verl. tied meerv. – volt. deelw.

Binden – bind –bindt – bond – bonden – ebonden

Beginnen – begin – begint – begon – begonnen – begonnen

Spinnen – spin – spint – spon – sponnen – esponnen

Zingen – zing – zingt – zong – zongen – ezongen

Zinken – zink – zinkt – zonk – zonken – ezonken

Stinken – stink – stinkt – stonk – stonken – estonken

Zenden – zend – zendt – zond – zonden – ezonden

Schenden – schend – schendt – schond – schonden – eschonden

Gelden – geld – geldt – gold – golden – egolden

Zwellen – zwel – zwelt – zwol – zwollen – ezwollen

(Ver)bergen – berg – bergt – borg – borgen – eborgen (verborgen)

(Be)trekken – trek – trekt – trok – trokken – etrokken (betrokken)

*Trimpen – trimp – trimpt – tramp (tromp) – trampen (trompen) – etrompen

Klimmen – klim – klimt – klom – klommen – eklommen

Zwemmen – zwem – zwemt – zwom – zwommen – ezwommen

Schrikken – schrik – schrikt – schrok – schrokken – eschrokken 

*Trimpen is in het Nederlands uut het Engels weerumme ekommen as trimmen. As een Dèventersen an het trimpen geet, trapt hee van zich of. Hee of zee kan dus een ander in mekäre trimpen. As een mense geet trimmen of trimpen, kan hee of zee in het Dèventers dus zeggen: ‘Ik tromp (tramp) vandage heerlijk’ of  ‘Wat heb ik weer fantastisch etrompen’. 

Scheren en Zweren heurt oke in disse klasse; ze hebt beiden een  lange i (ii – uutspr. iee):

Scheren – scheer – scheert – schoor – schoren – eschoren: een geschoren kinne.

Zweren – zweer – zweert – zwoer – zworen – ezworen : een gezworen eed