GDD XXXV Hulpwerkwoorden van Tied

> Categorie: Grammatica Deventer dialect (GDD) Gepubliceerd: donderdag 07 januari 2010

Hulpwerkwoorden helpt andere werkwoorden met een

1tiedsaspect an te geven, een

2veurstellingsaspect te duden of modaliteit, een

3verdragend, liejend, ondergoand (passief) aspect te geven. 

Hulpwerkwoorden van Tied: hebben – wèzen (wèèn) – zullen. 

Hier volgt hun vervoegingen: 

Hebben: voltooid tegenwoordige tied:

Ik heb(be) een ende efietst – iej hebt (heb iej) – hee hef – wiej(luu) hebt (hebben wiej) – iejluu hebt – zee(luu) hebt – beiden hebt. 

Hebben: voltooid verleden tied:

Ik had(de) een ende efietst – iej hadden (had iej) – hee had – wiej(luu) hadden – iejluu hadden – zee(luu) hadden – beiden hadden.  

Wèzen (wèèn): voltooid tegenwoordige tied:

Ik bin(ne) nöör Amsterdam erejen – Iej bint (bin iej) – hee is – wiej(luu) bint (binne wiej) – iejluu bint – zee(luu) bint – beiden bint. 

Wèzen (wèèn): voltooid verleden tied:

Ik wazze (was, wäre) (was ik) nöör Amsterdam erejen – iej wazzen (wären) (was iej) – hee was – wiej(luu) wazzen (wären) – iejluu wazzen (wären) – zee(luu) wazzen (wären) – beiden wazzen (wären). 

Zullen: onvoltooid tegenwoordig tookommende tied:

Ik zal mien breur märgen ens opzeuken – iej zult (zul iej) – hee zal – wiej(luuj) zult (zullen wiej) – iejluu zult – zee(luu) zult – beiden zult. 

Zullen: onvoltooid verleden tookommende tied:

Ik zol mien breur de volgende dag opzeuken – iej zollen (zol iej) – hee zol – wiej(luu) zollen – iejluu zollen – zee(luu) zollen – beiden zollen. 

Meer veurbeelden bint nieet neudig um het mondelinge en het schriftelijke gebruuk in het Dèventers van de tiedsaspecten te teunen!