GDD XXIX Anwiezende Veurnaamwoorden

> Categorie: Grammatica Deventer dialect (GDD) Gepubliceerd: woensdag 23 december 2009

Een Anwiezend Veurnaamwoord kan rechtuut wat anwiezen, het kan tèvensß achteruut (terugge) of veuruut à wiezen.

Rechtuut: Hee wees op de teunebanke en zei: “Geef mien diee koke möör”. “Welleken?” “Denden (Dennen)”. 

Achteruut (terugge): Zee keek nöör de mooie boken en zag der ene met een heel bont plaatjen derop; ß “dat wil ik hebben”, zei zee. 

Veuruut: “Dissenà bint verrot”, zei de vrouwe. Zee lei de appels weer in de mande. 

Het Dèventers kent de volgende Anwiezende Veurnaamwoorden: 

1. Veur het-woorden: dit, dat, zon, zu(lle)k. 

2. Veur de-woorden: disse, diee, den, zon, zu(lle)(k)ke, gunne. 

NB. Alle meervolden bint de-woorden! 

Veurbeelden: 

Dit hemd, dat heuksken, zon rot jonk, zuk slecht weer. 

Disse hazelnötte, diee härke, den keerl, zon snook, zukke joekels, *gunne kante van ’n Iessel (*andere). 

Anwiezende Veurnaamwoorden kunt oke Zelfstandig gebruukt worden:

Geef mien dit, dat, dennend, zoo-ene, zukken, dissen, diee .

An disse kante of de gunnen?

Bie zelfstandig gebruuk kriegt de Anwiezende Veurnaamwoorden, diee bie de-woorden heurt as uutgang –n, behalve diee. Zon wördt zoo-ene of zonden. 

Veurbeeld: Wil iej dissen of diee? Ik wil diee. Zee wil zoo-ene. Hee wil zonden. En wiej wilt oke zonden. Hukken? Zukken!