GDD X Gliejers of spiranten - Ploffers of Explosieven

> Categorie: Grammatica Deventer dialect (GDD) Gepubliceerd: donderdag 29 oktober 2009

Gliejers – Spiranten 

 

De òfsluting van de luchtwègen is noe wat straffer en de lucht streumt met meer weerstand deur:

 

 V – liptandige (labiodentale) – stemhebbende – orale – spirant - - oke al besproken bie de vleujers; dan kump e dichter bie W (labiodentaal). 

f – labiodentale – stemloze – orale – spirant. Notabene: Tussen V enf is bie een echte ‘Dèventersproater’ vake het onderscheid nieet te heuren. Beiden wòrdt ze stemloos. 

Ztong-tandige (dentale) – stemhebbende – orale – spirant. 

S – dentale – stemloze – orale – spirant. 

g –  kèlige (gutturale) – stemhebbende – orale – spirant.  

ch – gutturale – stemloze – orale – spirant. Notabene:g – ch wordt beiden in het Nederlands meestens stemloos gebruukt! 

De Plóffers òf Explosieven

Wat ter gebeurt bie de vorming van plóffers: ><  Dit kruus löt dat zieen. De lucht streumt in; der kump opheuping: opheuping en ofsluting>; diee ópheuping wördt ‘implosie’ eneumd, de ofsluting ‘occlusie’. Noa de occlusie vindt de óntplóffing of explosie plaats< .

Totale gang van zaken-à ><  à .   

b – bilabiale – stemhebbende – orale explosief 

p – bilabiale – stemloze – orale – explosief 

d - dentale – stemhebbende – orale – explosief 

t  – dentale – stemloze – orale – explosief 

k – gutturale – stemloze – orale – explosief 

In nieet-Dèventer woorden wòrdt c sóms gebruukt als teken veur s of k.

Het teken q kent het Dèventers nieet veur kw.

Het tekeng wördt nieet gebruukt as stoande veur de stemhebbende – orale – gutturale plóffer : go ahead, garçon. 

Zoo bint ter genog tekens um de Dèventer klanken tut hun recht te loaten kómmen.