Klööskes

> Categorie: Columns Deventer Dagblad Gepubliceerd: maandag 15 december 2008

Geachte heer Kuijk,

Al een poos heb ik U een e-mail willen sturen om te zeggen dat de "Vertaald"-stukjes ook in Australië worden gelezen en gewaardeerd. Mijn zuster uit Deventer knipt altijd allerlei stukjes uit het DD waarvan ze denkt dat ze van interesse zijn voor mij, zoals die van U en ook van Derk Kok, en stuurt ze naar mij toe zo één keer in de twee maanden per "snail mail". Normaal corresponderen we per e-mail tegenwoordig. ( snail mail is slakkenpost )

Ik stuur de knipsels, na ze een paar maal gelezen te hebben, meestal door naar een oude vriend, ook oorspronkelijk uit Deventer die nu in Wodonga woont, niet zo ver hier vandaan. Vaak stuurt hij ze naar een andere oud-Deventernaar die in Melbourne woont.

Alhoewel het bijna 46 jaar geleden is dat ik weg ben uit Deventer, kan ik nog goed dialect spreken en verstaan, je ontwent het wel een beetje, maar vergeet het nooit!

De tweede reden voor deze e-mail is om U te vragen of het mogelijk zou zijn om uit te leggen waarom bramen "brummels" heten.

Iemand had mij een potje met "home made blackberry jam" gegeven voor mijn 70ste verjaardag en toen ik daar straks van stond te smullen, zei ik : "Dat zijn heerlijke brummels", en mijn vrouw (oorspronkelijk uit Amsterdam) zei: "Je bedoelt natuurlijk bramen!"

Vandaar de vraag.

Nogmaals hartelijk dank voor de leuke stukjes waarvan ik veel plezier heb, ik hoop dat ze nog lang verschijnen in het DD.

With best regards, Hein Bosman.

Beste Hein, Ik hebbe genoaten van oew breefken met de elektronische post. Bedankt veur het scholderklöpken; dee krig een mense neet al te vake.

Oew e-mailtjen kump in ene van de volgende stukskes nog an de order. Ik denke in 'Klööskes', möör ik geve oe noe väste antwoord op oew vroage. Een kleine eik, dat is een vruchtjen immers, is een eik-el, -el is dan de verkleiningsuutgang; een beukenötjen neumden ze vrogger een beukel. Zo is de vrucht van een broam een broamel of brommel, möör bie ons in het Saksenland kriegt a,o,u een umlaut, twee puntjes bie het schrieven, dus brömmel of brummel. Zodoonde.

De groeten an de vrouwe en nogmaals bedankt. De härtelijke groeten van Gerrit Kuijk.

Beste Gerda, Jouw opmerking dat je mijn stukje over 'Aait' aan je dochter Mieke gestuurd hebt, was een schouderklop voor mij. Wat je zei, smaakte als een lekker speculaasje: zoet, gekruid, alsof een engeltje ... . Toen je me bovendien vroeg of ik al eens over 'klööskes' geschreven had, kwam ik op het idee 'sinterklaasjes' ook maar eens aan de lezers te presenteren, natuurlijk aan een taalkundige smaak getoetst. Toen ik bovendien nog een speculaasje van mijnheer Bosman op mijn e-mail kreeg, ging ik aan het koekdeeg werken. Nu ben ik al bijna klaar met het bakken van deze sinterklaas. Men heeft mij eens verteld dat speculaasjes nog geen eeuw worden gebakken, maar dat kan niet waar zijn, want W. Draaijer vermeldt in zijn woordenboekje van 1896 al Sündekläoskes, sinterklaasjes. Nicolaas is immers Klaas. Speculaas komt van speculeren, dat spieden betekent, wat Zwarte Piet doet. Spe-klaas is ook klaas. En zo komen we met umlaut in het verkleinwoord, net als bij brummels, op klöösken. En zo heb ik weer een taalkundig klaasje gebakken, wel heel erg vroeg, maar toch. Ik hoop dat het heerlijk zoet en toch gekruid smaakt aan alle lezers.

Waar een e-mail-adres al niet goed voor is! Het mijne is: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. ... . En de heer Bosman heeft het weten te vinden! Bedankt voor het klöösken, Hein.